Ἡ έμφάνιση κατσαρίδων σὲ κάποια κουζίνα στάθηκε ἀφορμὴ νὰ ρωτήσω μιὰ Τσέχα πῶς λέγεται τὸ ἔντομο αὐτὸ στὴ γλῶσσα της. «Šváb» (/ʃvāp/), ἀπάντησε. Ἀκούγεται ὕποπτα γερμανικό, αἰωρούμενο μεταξὺ τοῦ «Schabe» (/’ʃābə/, κατσαρίδα) καὶ τοῦ «Schwabe» (/ʃvābə/, Σουηβός).
Τὸ μυστήριο ἔλυσε μιὰ μελέτη γιὰ τὶς ἱστορικὲς όνομασίες τῶν Σουηβῶν, φανερώνοντας παράλληλα τὸν ἀπολιθωμένο ρατσισμὸ ποὺ κρύβει καμιὰ φορὰ μέσα της ἡ γλῶσσα.

Ἄν καὶ ἡ σύγχρονη κατσαρίδα ἦρθε πρὶν πεντακόσια χρόνια ἀπὸ τὴν Ἀμερική, οἱ Βενετοὶ προτίμησαν νὰ τὴν ὀνομάσουν «sciavo» (/’ʃāvo/), δηλαδὴ Σλάβο!
Οἱ Σλάβοι Πολωνοὶ ἀνταπέδωσαν πάραυτα ὀνομάζοντας τὸν νεοαφιχθέντα «prusak» (/’prusak/, Πρῶσο), ἀλλὰ καὶ francuz (/ˈfranʦus/, Γάλλο)!  Οἱ ὁμοίως Σλάβοι Ρῶσοι ἀρκέστηκαν νὰ δανειστοῦν τὸ прусак ἀπὸ τοὺς πρὸς δυσμὰς γείτονές τους.
Στὰ Γερμανικὰ ἡ παλιὰ λέξη Schabe (σκόρος, ἄκαρι, ξυλόψειρα), ὑπὸ τὴν ἐπίδραση τῆς βενετικῆς ὁμοιόηχης sciavo ἄλλαξε τὴ σημασία της σὲ κατσαρίδα.
Σὲ ὁρισμένες ὅμως περιοχὲς τῆς Γερμανίας, συγκεκριμένα στὴ Βαυαρία, στὴ Φραγκονία, στὴ Θουριγγία, στὴν Ἕσση καὶ στὴ Ρηνανία, ὁ τύπος Schabe ἔγινε Schwabe, δηλαδή Σουηβός!  Μάλιστα μὲ τὸν καιρὸ ἀπὸ σκέτα θηλυκὴ ποὺ ἦταν ἡ λέξη (die Schwabe), ἔγινε καί ἀρσενική (der Schwabe), ἴσως διότι ἡ Σουηβή δὲν εἶναι die Schwabe, ἀλλὰ die Schwäbin. Τί κοινὸ ἔχουν ὅμως αὐτὲς οἱ περιοχές μεταξύ τους; Ἕνας χάρτης θὰ βοηθήσει:

GermanyἘντελῶς συμπτωματικὰ πρόκειται ἀκριβῶς γιὰ τὰ κρατίδια γύρω ἀπὸ τὴ Βάδη-Βυρτεμβέργη. Οἱ Σουηβοὶ ζοῦν μοιρασμένοι μεταξὺ τῆς Βάδης-Βυρτεμβέργης καὶ τῆς Βαυαρίας:

Schwaben

Ἡ βαυαρικὴ Σουηβία μὲ ρὸζ δίπλα στὴ γαλάζια Βάδη-Βυρτεμβέργη.

Στὴν ἴδια τὴ Βάδη-Βυρτεμβέργη ἡ κατσαρίδα φυσικὰ δέν λέγεται Schwabe, ἀλλὰ Schabe, ὅπως καὶ στὸν Βορρᾶ.
Ἔτσι λύνεται καὶ τὸ μυστήριο μὲ τὴν τσεχικὴ ὀνομασία šváb: πρόκειται γιὰ δάνειο ἀπὸ τοὺς γείτονες Βαυαρούς.

–Γιὰ τὶς κατσαρίδες τῆς κουζίνας φταῖνε οἱ Σλάβοι.
–Ὄχι, ὄχι, ἢ οἱ Πρῶσοι ἢ οἱ Γάλλοι.
–Ὄχι οἱ Γάλλοι, μόνο οἱ Πρῶσοι, λένε οἱ Ρῶσοι.
–Ἢ μήπως οἱ Σουηβοὶ οἱ παλαβοί;
–Τὸ οὐσιῶδες: φταῖνε οἱ Ἄλλοι…

Blatella germanica

Blatella germanica…

Wiesn-Playmate Alena Gerber

…καὶ μιὰ εὔχαρις Σουηβή…